2025 елның башында Вашингтон университеты һәм Бригам һәм хатын-кызлар хастаханәсе (Гарвард медицина мәктәбенең укыту хастаханәсе) тикшеренүчеләре Альцгеймер авыруын дәвалауның моңарчы күрелмәгән ысулын - ингаляцияне ачтылар.ксенонгаз, ул нейроялкынсынуны тоткарлап һәм баш мие атрофиясен киметеп кенә калмый, ә шулай ук нейроннарның саклану халәтләрен дә арттыра.
Ксенонһәм нейропротекция
Альцгеймер авыруы кешеләрдә иң еш очрый торган нейродегенератив авыру, һәм аның сәбәбе мидә тау аксымы һәм бета-амилоид аксымы туплану белән бәйле дип санала. Бу агулы аксымнарны бетерергә тырышучы дарулар булса да, алар авыруның үсешен әкренәйтүдә нәтиҗәле булмады. Шуңа күрә авыруның төп сәбәбе дә, дәвалау ысулы да тулысынча аңлашылмаган.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, ингаляция юлы беләнксенонкан-баш мие барьерын үтеп керә ала һәм лаборатория шартларында Альцгеймер авыруы модельләре булган тычканнарның хәлен сизелерлек яхшырта ала.Эксперимент ике төркемгә бүленде, бер тычкан төркемендә тау аксымы туплануын, ә икенче төркемдә бета-амилоид аксымы туплануын күрсәттеләр. Эксперимент нәтиҗәләре ксенонның тычканнарны активрак итүен генә түгел, ә тау һәм бета-амилоид аксымнарын чистарту өчен мөһим булган микроглияләрнең саклагыч реакциясен дә көчәйтүен күрсәтте.
Бу яңа ачыш бик яңа, ул нейропротектор эффектларны инерт газны сулау белән генә барлыкка китерергә мөмкин икәнен күрсәтә. Альцгеймер авыруын тикшерү һәм дәвалау өлкәсендәге төп чикләү - кан-баш мие киртәсен үтә алырлык дарулар эшләү бик авыр, һәмксенонмоны эшли ала.
Ксенонның башка медицина кулланылышлары
1. Анестезия һәм авыртуны басу: Идеаль анестетик газ буларак,ксенонтиз индукция һәм торгызылу, йөрәк-кан тамырлары тотрыклылыгы яхшы һәм ян эффектлар куркынычы түбән булганлыктан киң кулланыла;
2. Нейропротектор эффект: Югарыда телгә алынган Альцгеймер авыруына потенциаль терапевтик эффекттан тыш, ксенонның яңа туган балаларның гипоксик-ишемик энцефалопатиясе (HIE) аркасында ми зыянын киметүе дә өйрәнелгән;
3. Органнарны күчереп утырту һәм яклау:Ксенондонор органнарын ишемия-реперфузия җәрәхәтеннән сакларга ярдәм итә ала, бу трансплантациянең уңыш дәрәҗәсен яхшырту өчен бик мөһим;
4. Радиотерапиягә сизгерлек: Кайбер башлангыч тикшеренүләр күрсәткәнчә, ксенон шешләрнең радиотерапиягә сизгерлеген арттыра ала, бу исә яман шешне дәвалау өчен яңа стратегия тәкъдим итә;
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 13 марты






